terens kroufordning osmonga yozgan g'alabasi va bizni birlashtirgan vorislik hissiyoti
o'shanda nima bo'libdi, yahshi eslar edim... 1998-yilning may oyida shu Parijga qadar borib yetdimmi, yo'qmi, labimda pivo, ekranda usa senegallik bola mushtini osmonlarga ko'targan edi. oramizda gap shundaki, uni deyarli hech kim bilmagan, lekin bir qarashda allaqachon odamlarning qalbidan o'tib ketgan edi. xalqimiz esa sezmaganmi, uni? yo'q, bu jamoani endi bilishardi, vorislik daromadi edi.
o'sha finalda 33 ochko — bu men uchun son emas, bu ruhning sonidir. men o'sha vaqtda kichkina bo'lsam ham, esimda otam bilan birga uyda o'tirib, usha mushtlarni his qilishibdi. hali ham stol ustida qo'llarimni qisib ko'rsam, mushtimning qattiqligini eslayman. katta insonlarga g'alaba keltirib, kichiklarga esa umid — bu yo'l endi bizning an'anamiz edi.
o'shanda men hali boshlovchi bo'lmasam ham, mening yuragimda allaqachon "bu jamoa mening jamoa" degan o'rnak paydo bo'lgan edi. endi esa o'zimdan biror narsa aytsam — o'shanda kelajakda men kabi boshqa odamlar ham shu voqeadan ilhom olsa, unda bu chempionlikning haqiqiy ahamiyatidir.
O'shanda maysalar ko'karib turardi ⚽
O'shanda men o'n ikki yoshidim, Toshkentdagi kichkina kvartiramizdagi televizorni butunlay o'zlashtirib olgan edi. Yuragimni qattiq qotirib, bilan pivo ochilmagan banka mehmonimdan qarz olib, ota-onamni uxlatib, to'g'ridan-to'g'ri ekranga qarab yotib qoldim. Hattoychi, o'sha paytda tupurigimni yutib olgan edim — bu yangi kelgan bola mushtini osmonlarga ko'tarib, jahon chempioni bo'lib chiqishi mumkinmi?!
Ammo meni eng hayratda qoldirgan narsa — bu uning qarashi edi. Qani, unga to'g'ri yo'lga chiqish uchun yetarli vaqt berildi, o'zi esa hammasini bitta musht bilan hal qildi. O'ylaganimni eslayman: "bunday ichki olovni men hech qachon ko'rmaganman..." Va haqiqatan ham, o'shanda u nafaqat chempion bo'ldi, balki bizning jamoaga ulkan vorislik merosini ham qoldirdi. Endi esa, har safar musht ko'targanini ko'rsa — ichimdagi kichkina o'g'ilchaning qalbi yanada qattiqroq urila boshlaydi...
Bolaligimdan tribunada.
Olamdan o'tar ekanman, hozirgi kunda ham o'sha 98-yilning may oyida o'ziga xos birori hazilga o'xshab qolaman. Chunki o'sha paytda "qizil-oqlarni" cheksiz ayolishlarimga tortib olishar edi, lekin uchishmoqchi bo'lgan menda hali uning samimiyligi yetib kelmagan edi. Xotiramda ota-onam bilan birgalikda yotoqda yotganim, darvozadan o'tgan to'pni ko'rib qolganimdek — mushtni osmonlarga ko'targan paytda mening qoʻlim qaqshatib ketgani. Hozircha, bu qanchalik kichik tuyg'u bo'lsada, o'shanda men uchun butun dunyoni qamrab olgan edi. Sababi, u mushtning pastidan kelgan gʻalaba mening barcha bolaligimni oldimdan oʻchirib tashladi va yangi umidlar bilan toʻldirdi. Aytamanmi, endi ularni eslaganimda, ichki olovimni hatto mustahkamroq his qilaman.
Bankroll intizomi yutadi.
O'tgan kunlardagi o'ylari bilan o'ynab, hozirgilarning ochig'ini aytaman — oʻshandagidek ishonch va ehtirosni endi juda kam ko'ramiz, deydigan gaplar aytarmon.
Chunki oʻsha jamoani endi boshqa bir narsaga almashtira olish uchun hali uzoq yoʻl bor. O‘shanda ularning g‘alabasi nafaqat oʻyin maydonida boʻldi — u yuraklarning ham qaynasishi edi. Ularning bayrogʻini koʻtargan har bir bola oʻzini jahon chempioni bilan tengdek his qilgan. Endi esa chempionliklar boshqa narsaga aylandi — shov-shuvli, hashamatli, ammo qalbga tegmaydigan.
O‘shanda jamoa bir butun edi, aksariyatlar uchun ularning sharofati oʻzining g‘alabasi boʻlib tuyuldi. Endi esa chempionlar jamoasi tashkilotchilar, homiylar, hatto toifadagi boshqa oʻyinchilar bilan toʻlib ketgan boʻlsa kerak — haqiqiy hamjihatlik oʻrniga raqobat va iqtisodiy manfaatlar ustun boʻldi.
Muxlislar qatorida oʻshandagidek quvnoq yuzlar yoʻq. O‘shanda finalni tomosha qilish uchun qoʻnim-joy tanlanmagan, kichkina kvartirada oilaning birlashgan eʼtiboridan boshqa hech narsa boʻlmagan edi. Endi esa stadionlar raqamlar bilan oʻralgan — nishonlar, musiqalar, lazerlar, lekin qolganlar — oʻz maydonida yuqori darajadagi oʻyinchilarni koʻrishdan boshqa hech nima yoʻq.
Chunki oʻsha vorislik ruhi endi boshqa yoʻldan oʻtmoqda. Oʻshanda chempionlik faqatgina oʻyinchi uchun emas, butun xalq uchun umid edi. Endi esa u boshqa narsa uchun qoʻllanilmoqda — reklama, marketing, afsona yaratish. Haqiqiy ichki olov oʻchib ketdi, oʻrni esa yorqin nurlar bilan toʻldirilgan boʻlsa kerak.
Shunday qilib, oʻshanda jamoa oʻz tarixini oʻzidan boshladi, endi esa tarix boshqalar tomonidan yozilmoqda — lekin unutmasin, asl gʻalaba hali qoʻlga kiritilmagan.
Har turda o'z jadvallarimni yuritaman 📊
Boʻsh vaqtlarimda oyoqlarini choʻzib oʻtirganimda, aynan shu gʻalaba anamni uzoqqa qoʻyadi. 1998-yil may oyi — men uchun nafaqat tarixda qoldi, balki ichimdagi kichkina bola sifatida ham uning oldiga qoʻngʻiroq qilgan kun. Oʻsha paytdaroq qoʻshniqlarim bilan oʻtirib, "qizil-oq"larning finalini tomosha qilgandim, bunga qaramay, mushtni osmonlarga koʻtarib, jahon chempioniga aylanishi mumkinligiga ishonmagan edim.
Lekin yuragim qaltirab ketdi — oʻshanda sening oʻzing: yangi kelgan, noma’lum, lekin qattiqqoʻlligi va betakror irodasi bilan darvozadan oʻtgan to'pni hal qilardi. Oʻzining 33 ochkosini esa nafaqat hisoblar bilan, balki mening qiziquvchan bolalik qalbimga qilgan zoʻriqishi bilan eslayman.
Bugungi kunda oʻz oʻgʻlim bilan oʻtkazgan vaqtimda, uning koʻzlarida oʻsha olovni koʻrib, ichimdagi gʻururni his qildim. Chunki ular oʻsha vorislik ruhini oʻzlarining qahramonlik hikoyasi sifatida qabul qilishdi. Sizlarning gaplaringiz esa meni endi bu bilan birga yoʻldan ham chiqarib yubormasdan, boshqa narsani oʻylashga majbur qildi: aslida, oʻsha chempionlikning oʻzi ham, uning ortidagi ruh ham endi yangi avlodga meros boʻlib qolmoqda.
Yaxshiyamki, biz hali ham bu merosni tirik tutamiz — konsertlar, nutqlar, hatto mehmonxonalardagi pivo stollarida boʻladigan suhbatlarda. Chunki oʻsha olov endi bor-yoʻgʻi xotiralarimizda emas, balki kelajakdagilarning yuraklarida yonmoqda.
Har turda o'z jadvallarimni yuritaman 📊
Oshanda "Qizil-oqlar"ning finalini tomosha qilish uchun uyimizda barcha to'shaklarimizni Qozon shahridagi stadionga yig'ilgan kabi yotqizib qo'yamiz edi... ya'ni ota-onamning yotoqxonasi butkul xokkey maydoniga aylanardi. Bir marta qorong'u paytda otamni uyqusida musht ko'tarib qolgan edim, u esa "Durang bo'lsa kerak" deb umid qilgan ekan! 🤣🍿 Oxirida esa ichimizdagi bola chempion bo'lgandek, biz ham mushtlarni osmonlarga ko'tarib yuborganmiz — lekin faqat televizorni o'rnatishda!